L-Conserve


Merdeka!

Jacob Vis

Cees

 Recensie van Cees van Rhienen
a
a
a

a
Algemene info:
Auteur: Jacob Vis
Titel: Merdeka!
ISBN: 9789054294283
Uitgeverij: Conserve
Genre: roman
Uitgave: paperback
Pagina’s: 351
a

Over het boek:

Roman over de vrijheidsstrijd in Indonesië

In het machtsvacuüm na de Japanse bezetting roept Soekarno in 1945 de Republiek Indonesië uit, waarna zijn pemoeda’s, met bamboesperen gewapende jonge heethoofden, onder hun strijdkreet Merdeka! een slachting aanrichten onder Indische Nederlanders,
Nederland stuurt honderdtwintigduizend militairen om Nederlands-Indië op de nationalisten te heroveren. Onder hen is student Jan Bax die als dienstplichtig huzaar terugkeert naar zijn geboorteland Java. Hij spreekt vloeiend Maleis en in het nog kalme begin van de acties dient hij als tolk en bemiddelaar bij zijn vroegere landgenoten.
Als de herovering ontaardt in een gruwelijke guerillaoorlog blijkt dat Bax ook in de strijd zijn mannetje staat. Via de militaire inlichtingendienst belandt hij als waarnemer bij de commando’s van kapitein Westerling op Zuid-Celebes, waar hij na een spectaculaire ontsnapping Westerlings groene baret verwerft. Bax legt de bliksemacties van de elitetroepen op Celebes, Java en Sumatra vast in een onthullend dossier dat zo schokkend is dat het op last van opperbevelhebber Spoor topgeheim blijft tot ver na diens raadselachtige dood.
aa

De mening van Cees over dit boek:

Interessant en verschrikkelijk ‘echt’

Zijn bekendheid heeft hij hoofdzakelijk aan zijn thrillers te danken waarin commissaris Ben van Arkel veelal de hoofdrol speelt. Voor De zwarte duivel ontving hij in 2014 de Diamanten Kogel, de Vlaamse prijs voor beste Nederlandstalige misdaadroman. Tussen al die politieonderzoeken werkt Jacob Vis ook aan verhalen over het voormalige Nederlands-Indië, het huidige Indonesië. In 2012 en 2013 verschenen respectievelijk Tandem (over de plantage van zijn grootvader) en Moerta (over de artsenloopbaan van zijn grootmoeder). Beide boeken oogstten veel bewondering en waardering. Zijn derde roman Merdeka speelt tijdens de invasie van het Nederlandse leger nadat Soekarno de republiek Indonesië had uitgeroepen en de onafhankelijkheid had verklaard.

Op 25 november 1924 wordt in Bandung op het eiland Java, Jan Bax geboren. Zijn Nederlandse ouders zijn naar het eiland verhuisd in verband met het werk van zijn vader. Jan groeit op in Nederlands-Indië en op enig moment keert het gezin terug naar Nederland. Omdat Jan de Nederlandse nationaliteit heeft wordt hij opgeroepen om zijn dienstplicht te vervullen. Hij wordt ingedeeld bij het regiment Huzaren van Boreel. Dit regiment wordt door de Nederlandse regering ingezet bij de oorlogshandelingen tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog in voormalig Nederlands-Indië.
Het ziet ernaar uit dat Jan moet gaan strijden tegen de mensen waarmee hij is opgegroeid en waarvan hij een aantal inmiddels als zijn vrienden beschouwt. De grote voordelen die in zijn koffer meereizen zijn de kennis van de Indische cultuur en de taalbeheersing van het Maleis en Javaans. Maar dat daar ook dodelijke wapens aan worden toegevoegd heeft hij vooraf nooit kunnen bedenken.

Merdeka is een verhaal waarin Vis op een waarheidsgetrouwe wijze een inkijk geeft in de vreselijke oorlog die in de voormalige Nederlandse kolonie heeft gewoed. Na vier eeuwen koloniaal bewind, dat hoofdzakelijk het belang van de koloniale bestuurders en beheerders diende, werd hier in de jaren veertig van de twintigste eeuw voor onafhankelijkheid gevochten.
Onbekend met klimaat en cultuur werd er een legermacht van vele duizenden Nederlandse militairen naar het Overzeese Rijksdeel gezonden om de strijd met de Nationalisten aan te gaan. In de persoon van Jan Bax die kennis bezit van de bevolking en het land, wordt keihard duidelijk gemaakt in welke onverwachte omstandigheden de Nederlandse soldaten destijds terecht kwamen. Maar ook wordt door Vis in deze roman op confronterende wijze de onmenselijke behandelingen van een deel van datzelfde leger naar de plaatselijke bevolking onder de aandacht gebracht.

Massa-executies, verkrachtingen, berovingen, standrechtelijk neerschieten, het zijn daden die je niet van een leger uit het beschaafde Nederland verwacht. Maar de gedrevenheid en openheid waarmee Jacob Vis dit in Merdeka aan de orde brengt, stemt tot diep nadenken en even diep het hoofd buigen. Om Merdeka maar even af te doen als goede roman is het boek onwaardig. Merdeka is naast een heel goed geschreven roman ook een waardevol werk dat een klein tipje van deze beschamende zwarte sluier oplicht.

Geloofwaardigheid: 4 sterren
Plot: 5 sterren
Leesplezier: 5 sterren
Schrijfstijl: 5 sterren
Originaliteit: 5 sterren
Psychologie: 5 sterren

a
Rating:
 5/5

Boeklovers

Advertisements

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s